Activity tracking wearable theo dõi vận động hằng ngày thế nào?

Activity tracking wearable nhận diện chuyển động bằng cảm biến nào?

Nền tảng của activity tracking wearable là cảm biến chuyển động. Gia tốc kế ghi nhận sự thay đổi chuyển động của cơ thể theo nhiều hướng, từ đó thuật toán nhận diện các mẫu vận động có tính lặp lại như bước đi. Fitbit nêu rõ gia tốc kế 3 trục được dùng để đếm bước và phân tích tần suất, thời lượng, cường độ và kiểu chuyển động.

Từ dữ liệu chuyển động, thiết bị có thể hình thành nhiều chỉ số liên quan:

·         Số bước trong ngày

·         Thời lượng vận động

·         Quãng đường ước tính

·         Tần suất hoặc kiểu chuyển động

·         Mức độ hoạt động trong từng khoảng thời gian

Quãng đường không nhất thiết được đo trực tiếp bằng GPS. Với một số thiết bị, khoảng cách có thể được ước tính từ số bước và chiều dài bước; khi GPS được sử dụng cho hoạt động ngoài trời, dữ liệu vị trí có thể trở thành cơ sở chính để tính khoảng cách.

Điều này giải thích vì sao activity tracking wearable không chỉ đơn giản là một bộ đếm bước. Nó biến tín hiệu cảm biến thành chuỗi dữ liệu vận động theo thời gian, sau đó tổng hợp thành bức tranh hoạt động của cả ngày.

Thiết bị tổng hợp bước chân và thời gian hoạt động trong ngày ra sao?

Sau khi nhận diện chuyển động, thiết bị cộng dồn các sự kiện vận động theo thời gian để tạo thành tổng số bước và thời lượng hoạt động. Một số hệ sinh thái còn chia dữ liệu thành nhiều nhóm để người dùng dễ theo dõi hơn.

Chẳng hạn, Apple Watch theo dõi mức độ di chuyển, số phút tập thể dục và tần suất đứng lên trong ngày, đồng thời hiển thị thêm tổng số bước, quãng đường và lịch sử hoạt động. Vì vậy, người dùng có thể nhìn hoạt động theo cả khối lượng lẫn thời gian thay vì chỉ nhìn một con số bước.

Điểm quan trọng là các chỉ số này bổ sung cho nhau:

·         Bước chân cho biết lượng chuyển động dạng đi bộ đã tích lũy

·         Thời gian hoạt động cho biết vận động kéo dài bao lâu

·         Quãng đường giúp mô tả phạm vi di chuyển

·         Lịch sử hoặc xu hướng cho thấy mức vận động thay đổi như thế nào giữa các ngày

Do đó, một ngày có nhiều bước chưa chắc có cùng ý nghĩa với một ngày có ít bước hơn nhưng chứa những khoảng vận động cường độ cao hơn.

Activity tracking wearable xác định cường độ vận động như thế nào?

Cường độ là lớp thông tin giúp phân biệt vận động nhiều với vận động đủ mạnh. Thiết bị có thể sử dụng dữ liệu chuyển động, nhịp tim và loại bài tập để ước tính mức độ gắng sức.

Với thiết bị có theo dõi nhịp tim, các vùng nhịp tim có thể được dùng để phân loại mức cường độ. Fitbit, chẳng hạn, tính Active Zone Minutes dựa trên thời gian người dùng ở các vùng nhịp tim từ mức vừa đến mạnh; mỗi phút ở vùng mạnh hoặc cao nhất có thể được quy đổi thành 2 Active Zone Minutes. Apple Watch cũng hiển thị vùng nhịp tim trong các bài tập cardio và dùng nhịp tim cùng các dữ liệu cảm biến khác để đánh giá hoạt động.

Cách tổng hợp này tạo ra khác biệt quan trọng giữa:

Số lượng chuyển động → Cường độ → Thời lượng ở cường độ đó

Ví dụ, đi bộ chậm và chạy đều đều đều tạo ra chuyển động, nhưng mức gắng sức của hai hoạt động không giống nhau. Vì vậy, nếu chỉ nhìn bước chân, người dùng có thể bỏ qua một phần quan trọng của mức độ vận động thực tế.

Vì sao cùng số bước nhưng mức độ vận động có thể khác nhau?

Số bước chỉ phản ánh một phần hoạt động, chủ yếu là lượng bước được thiết bị nhận diện. Nó không mô tả đầy đủ cường độ, loại vận động hoặc thời gian cơ thể duy trì mức gắng sức.

Một số khác biệt thường đến từ:

·         Tốc độ di chuyển: cùng số bước nhưng tốc độ khác nhau có thể tạo ra mức gắng sức khác nhau

·         Loại hoạt động: đạp xe, bơi hoặc tập sức mạnh không được phản ánh đầy đủ bằng số bước

·         Thời gian vận động: 30 phút vận động liên tục khác với các khoảng chuyển động rất ngắn rải rác

·         Dữ liệu nhịp tim: thiết bị có cảm biến tim có thể bổ sung thông tin về mức gắng sức

·         Cách đeo và điều kiện sử dụng: chuyển động của cổ tay, vị trí đeo và loại hoạt động có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận diện

Apple lưu ý rằng Activity sử dụng chuyển động của cánh tay và gia tốc kế để theo dõi hoạt động, trong khi Workout có thể kết hợp gia tốc kế, cảm biến nhịp tim và GPS. Các chuyển động không đều như tennis hoặc boxing cũng có thể làm việc đo nhịp tim khó ổn định hơn so với các chuyển động nhịp nhàng như chạy hoặc đạp xe.

Vì vậy, activity tracking wearable nên được xem là hệ thống ước tính và tổng hợp hoạt động, không phải thiết bị đo trực tiếp mọi chuyển động của cơ thể với độ chính xác tuyệt đối.

Các chỉ số trên wearable có thể dùng để đánh giá mức vận động đến đâu?

Giá trị lớn nhất của activity tracking wearable nằm ở việc biến dữ liệu vận động rời rạc thành xu hướng dễ theo dõi. Người dùng có thể xem hôm nay mình đi bao nhiêu bước, vận động trong bao lâu và có bao nhiêu thời gian ở mức cường độ cao hơn.

Tuy nhiên, các chỉ số không nên được hiểu như những ngưỡng sức khỏe tuyệt đối.

WHO khuyến nghị người trưởng thành nên có 150–300 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, hoặc 75–150 phút cường độ mạnh, hoặc kết hợp tương đương. WHO cũng nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất bao gồm nhiều dạng như đi lại, công việc, việc nhà, giải trí và tập luyện có chủ đích.

Do đó:

·         Bước chân hữu ích để theo dõi lượng đi bộ và xu hướng vận động

·         Phút hoạt động hữu ích để theo dõi thời lượng vận động

·         Cường độ hoặc vùng nhịp tim hữu ích để xem vận động có đạt mức gắng sức nhất định hay không

·         Xu hướng theo tuần hữu ích hơn một con số của riêng một ngày khi đánh giá thói quen vận động

Một thiết bị có thể báo rằng người dùng đã đạt mục tiêu bước chân nhưng điều đó không đồng nghĩa tự động với việc đã đáp ứng toàn bộ khuyến nghị về hoạt động thể chất, bởi khuyến nghị còn xét đến cường độ và hoạt động tăng cường cơ bắp.

Làm thế nào đọc dữ liệu activity tracking wearable cho đúng?

Cách đọc hiệu quả nhất là xem các chỉ số như một hệ thống thay vì tối ưu một con số riêng lẻ.

Có thể bắt đầu theo thứ tự:

1.    Xem tổng số bước để biết mức di chuyển cơ bản trong ngày

2.    Xem thời gian hoạt động để biết vận động được duy trì trong bao lâu

3.    Xem cường độ hoặc vùng nhịp tim nếu thiết bị hỗ trợ để đánh giá mức gắng sức

4.    Xem xu hướng nhiều ngày hoặc nhiều tuần thay vì kết luận từ một ngày đơn lẻ

5.    Đối chiếu loại hoạt động để tránh đánh giá thấp những hoạt động không thể hiện tốt qua số bước

Cũng cần chú ý đến cách đeo thiết bị. Apple cho biết việc đeo đúng vị trí và để cánh tay chuyển động tự nhiên có thể ảnh hưởng đến việc ghi nhận hoạt động; với một số bài tập, sử dụng chế độ Workout có thể cung cấp thêm dữ liệu từ cảm biến nhịp tim và GPS.

Vì vậy, activity tracking wearable phù hợp nhất để theo dõi xu hướng, nhận biết thay đổi trong thói quen và hỗ trợ điều chỉnh mức vận động, thay vì xem một chỉ số đơn lẻ là phép đo tuyệt đối.

Activity tracking wearable về bản chất là một chuỗi xử lý từ cảm biến → nhận diện chuyển động → phân loại hoạt động → tổng hợp dữ liệu. Bước chân cho biết lượng di chuyển, thời gian hoạt động cho biết thời lượng, còn dữ liệu cường độ và nhịp tim giúp bổ sung thông tin về mức gắng sức. Khi đọc kết hợp các lớp dữ liệu này theo xu hướng nhiều ngày hoặc nhiều tuần, người dùng có thể hiểu mức vận động hằng ngày đầy đủ hơn so với chỉ nhìn tổng số bước.