Wearable chạy bộ cung cấp những dữ liệu nào?

Điểm quan trọng là không phải wearable nào cũng cung cấp toàn bộ các chỉ số này. Một số running dynamics cần cảm biến hoặc phụ kiện bổ sung, trong khi một số mẫu có thể tính trực tiếp từ đồng hồ.

Pace, quãng đường và thời gian chạy

Đây là nhóm dữ liệu nền tảng mà hầu hết wearable dành cho chạy bộ đều tập trung theo dõi. Các chỉ số thường gặp gồm pace hiện tại, pace trung bình, quãng đường, thời gian chạy, tốc độ, split và lap. Apple Watch, chẳng hạn, cung cấp pace trung bình, pace theo đoạn, quãng đường và thời gian theo split trong chế độ Outdoor Run.

Pace cho biết tốc độ chạy theo thời gian, thường biểu thị bằng phút/km. Khi kết hợp pace hiện tại với pace trung bình và split, người chạy có thể nhận biết mình đang giữ tốc độ ổn định hay đang tăng hoặc giảm tốc độ trong từng đoạn.

Quãng đường thường được xác định bằng GPS khi chạy ngoài trời. Trong một số hệ thống, cảm biến bên ngoài còn có thể cung cấp pace và quãng đường khi GPS không khả dụng, chẳng hạn trên máy chạy bộ.

Nhóm dữ liệu này chủ yếu trả lời câu hỏi: Bạn chạy bao lâu, bao xa và với tốc độ nào?

Nhịp tim và vùng cường độ

Wearable chạy bộ có cảm biến nhịp tim có thể ghi nhận nhịp tim hiện tại, nhịp tim trung bình, thời gian trong từng vùng nhịp tim và diễn biến nhịp tim trong buổi chạy. Đây là lớp dữ liệu giúp bổ sung một góc nhìn khác cho pace: cùng một pace nhưng mức gắng sức của cơ thể có thể khác nhau. Apple Watch, ví dụ, hiển thị nhịp tim hiện tại, thời gian trong vùng và nhịp tim trung bình trong chế độ chạy ngoài trời.

Về mặt sử dụng, pace cho biết bạn đang chạy nhanh thế nào, còn nhịp tim giúp theo dõi cơ thể đang đáp ứng với mức vận động đó ra sao. Khi theo dõi cả hai theo thời gian, người chạy có thể nhận ra những buổi chạy cùng pace nhưng nhịp tim khác nhau, hoặc ngược lại.

Tuy nhiên, dữ liệu nhịp tim vẫn phụ thuộc vào phương pháp đo và chất lượng cảm biến. Vì vậy, nên nhìn vào xu hướng qua nhiều buổi chạy thay vì xem một giá trị đơn lẻ như một kết luận tuyệt đối.

GPS, độ cao và dữ liệu tuyến chạy

Với chạy ngoài trời, wearable còn có thể cung cấp nhóm dữ liệu liên quan đến vị trí và địa hình, gồm tuyến đường, độ cao hiện tại và độ cao tích lũy. Apple Watch có thể hiển thị hồ sơ độ cao, độ cao hiện tại và độ cao tăng trong buổi Outdoor Run.

Nhóm dữ liệu này đặc biệt hữu ích khi pace bị ảnh hưởng bởi địa hình. Một pace chậm hơn trên đoạn dốc lên không nhất thiết có nghĩa là người chạy giảm nỗ lực. Một số thiết bị vì vậy còn tạo ra các chỉ số như Effort Pace, nhằm điều chỉnh cách nhìn về cường độ theo độ dốc và dữ liệu nhịp tim cá nhân. COROS mô tả Effort Pace là chỉ số được cá nhân hóa theo dữ liệu nhịp tim lịch sử và độ dốc.

GPS cũng có giới hạn. Điều kiện thu tín hiệu, môi trường và phương thức cảm biến có thể ảnh hưởng đến dữ liệu pace và quãng đường, nên thiết bị hoặc cảm biến phụ trợ có thể được sử dụng trong những tình huống GPS không thuận lợi.

Running dynamics cho biết gì về chuyển động khi chạy?

Running dynamics đi sâu hơn vào cách cơ thể di chuyển trong từng bước chạy. Các chỉ số phổ biến gồm cadence, stride length, ground contact time, vertical oscillation và vertical ratio; một số hệ thống còn cung cấp ground contact time balance hoặc step speed loss.

Cadence và stride length

Cadence là số bước mỗi phút. Stride length biểu thị khoảng cách của mỗi sải chạy. Hai dữ liệu này giúp mô tả cách người chạy tạo ra tốc độ thay vì chỉ nhìn vào kết quả pace. Garmin và COROS đều sử dụng cadence và stride length như các chỉ số running dynamics.

Ground contact time

Ground contact time là thời gian bàn chân tiếp xúc với mặt đất trong mỗi bước, thường tính bằng mili giây. Chỉ số này có thể thay đổi theo pace, mệt mỏi và địa hình; COROS sử dụng nó để theo dõi các dấu hiệu liên quan đến running economy và fatigue.

Vertical oscillation và vertical ratio

Vertical oscillation mô tả mức chuyển động lên xuống của thân người khi chạy, còn vertical ratio là tỷ lệ giữa vertical oscillation và stride length. Garmin định nghĩa vertical ratio theo công thức này và cho biết giá trị thấp hơn thường được xem là dấu hiệu của running form hiệu quả hơn.

Các chỉ số này không nên được đọc riêng lẻ. Ví dụ, cadence thấp hay stride length ngắn không tự động có nghĩa là kỹ thuật chạy kém; chúng cần được đặt trong tương quan với tốc độ, vóc dáng, địa hình và cách chạy của từng người.

Running power và các chỉ số cường độ nâng cao

Một số wearable còn cung cấp running power, thường biểu thị bằng watt. Đây là cách biểu diễn mức công suất hoặc nỗ lực khi chạy, bổ sung cho pace và nhịp tim. Apple Watch có thể hiển thị running power trong Outdoor Run, trong khi Garmin và COROS cũng cung cấp running power trên các thiết bị tương thích.

Running power có thể đặc biệt hữu ích khi pace không phản ánh đầy đủ mức nỗ lực, chẳng hạn khi chạy lên dốc. COROS ghi nhận rằng cùng một pace nhưng chạy lên dốc cần nhiều power hơn so với chạy trên mặt phẳng.

Một số hệ sinh thái còn kết hợp các dữ liệu này để tạo ra những chỉ số diễn giải cao hơn như effort pace hoặc training load. Đây là dữ liệu được tính toán từ nhiều đầu vào, không phải phép đo thô độc lập.

Không phải wearable chạy bộ nào cũng đo được mọi dữ liệu

Danh sách dữ liệu không phải là tiêu chuẩn chung cho mọi wearable. Khả năng theo dõi phụ thuộc vào mẫu thiết bị, cảm biến tích hợp, chế độ chạy và phụ kiện tương thích.

Ví dụ, Garmin cho biết một số running dynamics có thể được ghi nhận từ đồng hồ, trong khi các chỉ số như ground contact time balance hoặc một số dữ liệu nâng cao có thể cần phụ kiện tương thích. Garmin 1 COROS cũng ghi rõ tính khả dụng của từng metric thay đổi theo mẫu đồng hồ và chế độ chạy; một số dữ liệu cần COROS POD 2.

Vì vậy, khi đọc thông số của một wearable chạy bộ, nên phân biệt ba nhóm:

·         Dữ liệu đo hoặc ghi nhận trực tiếp: thời gian, nhịp tim, vị trí GPS và các tín hiệu chuyển động

·         Dữ liệu được tính toán: pace, cadence, stride length, running power hoặc các chỉ số derived khác

·         Dữ liệu phân tích: effort pace, training load hoặc các đánh giá được tạo từ nhiều chỉ số

Số lượng metric nhiều hơn không đồng nghĩa với dữ liệu hữu ích hơn. Điều quan trọng là chỉ số đó có trả lời đúng câu hỏi tập luyện mà người chạy đang quan tâm hay không.

Một wearable chạy bộ có thể theo dõi từ pace, quãng đường và thời gian đến nhịp tim, vùng cường độ, GPS, độ cao và running dynamics như cadence, stride length, ground contact time, vertical oscillation, vertical ratio và running power. Apple Support 1 Giá trị của hệ thống nằm ở việc kết hợp các dữ liệu này để theo dõi tốc độ, mức gắng sức và chuyển động khi chạy, đồng thời cần lưu ý rằng phạm vi đo và độ chi tiết phụ thuộc vào từng thiết bị và cảm biến đi kèm.