Recovery score được tạo từ những dữ liệu nào?

Với cách hiểu phổ biến, bốn nhóm dữ liệu quan trọng nhất là:

·         HRV

·         Nhịp tim nghỉ

·         Giấc ngủ

·         Tải vận động hoặc mức độ gắng sức gần đây

Một số hệ thống còn bổ sung nhịp thở, nhiệt độ da, mức stress hoặc các tín hiệu sinh lý khác. Chẳng hạn, WHOOP cho biết Recovery sử dụng HRV, nhịp tim nghỉ, giấc ngủ và nhịp thở, đồng thời có thể dùng thêm một số tín hiệu như SpO₂ và nhiệt độ da để cung cấp bối cảnh.

HRV cho biết cơ thể đang ở trạng thái phục hồi như thế nào

HRV, hay heart rate variability, phản ánh sự thay đổi về khoảng thời gian giữa các nhịp tim liên tiếp. Trong các hệ thống theo dõi phục hồi, HRV thường được đo trong lúc ngủ vì cơ thể ít chịu ảnh hưởng của vận động và các tác nhân bên ngoài hơn.

Điểm quan trọng không phải là HRV càng cao thì recovery score luôn càng cao. Thuật toán thường quan tâm đến mức HRV hiện tại so với mức nền cá nhân. Garmin, chẳng hạn, sử dụng trạng thái HRV dựa trên xu hướng HRV ban đêm và mức nền cá nhân thay vì chỉ nhìn một giá trị đơn lẻ.

Vì vậy, một HRV thấp hơn đáng kể so với thông thường có thể trở thành tín hiệu làm giảm đánh giá phục hồi. Ngược lại, HRV nằm trong vùng bình thường của chính người dùng thường cho thấy tín hiệu ổn định hơn.

Nhịp tim nghỉ bổ sung một góc nhìn khác với HRV

Nhịp tim nghỉ, hay resting heart rate, cho biết tim đập bao nhiêu lần mỗi phút trong trạng thái nghỉ. Đây là tín hiệu khác với HRV nhưng có thể bổ sung cho nhau khi đánh giá trạng thái phục hồi.

Ví dụ, nếu HRV giảm đồng thời nhịp tim nghỉ tăng so với mức nền, thuật toán có thể nhận được một tín hiệu nhất quán hơn về việc cơ thể đang chịu nhiều áp lực hoặc chưa phục hồi hoàn toàn.

Các hệ thống readiness hiện nay thường không xem nhịp tim nghỉ độc lập. WHOOP xác nhận nhịp tim nghỉ cùng HRV và giấc ngủ là những thành phần của Recovery; Garmin cũng đưa HRV status vào Training Readiness cùng tải vận động và dữ liệu giấc ngủ.

Điều này cũng giải thích vì sao chỉ nhìn một con số nhịp tim nghỉ không đủ để suy ra recovery score.

Dữ liệu giấc ngủ phản ánh nền tảng phục hồi qua đêm

Giấc ngủ cung cấp nhóm dữ liệu thứ ba. Tùy nền tảng, thuật toán có thể sử dụng:

·         Thời lượng ngủ

·         Điểm hoặc chất lượng giấc ngủ

·         Lịch sử giấc ngủ những đêm trước

·         Các chỉ số liên quan đến giấc ngủ được thiết bị ước tính

Garmin Training Readiness hiện sử dụng Sleep Score của đêm trước và lịch sử giấc ngủ ba đêm gần nhất, cho thấy thuật toán có thể xem xét cả trạng thái hiện tại lẫn xu hướng ngắn hạn thay vì chỉ dựa vào một đêm.

Tuy nhiên, cần phân biệt thời lượng giấc ngủ với các giai đoạn ngủ được thiết bị ước tính. Đồng hồ hoặc vòng đeo tay thường suy luận trạng thái ngủ từ chuyển động và tín hiệu tim mạch, chứ không trực tiếp ghi hoạt động điện não như polysomnography trong phòng thí nghiệm. Vì vậy, các thành phần như sleep stage nên được xem là dữ liệu ước tính, không phải phép đo trực tiếp.

Tải vận động cho biết cơ thể đang phải xử lý bao nhiêu áp lực

Recovery không chỉ phụ thuộc vào những gì xảy ra trong lúc ngủ. Mức độ vận động gần đây cũng quyết định cơ thể cần bao nhiêu thời gian để phục hồi.

Tải vận động có thể được xây dựng từ:

·         Cường độ bài tập

·         Thời lượng vận động

·         Tải của từng buổi tập

·         Tổng tải trong những ngày gần đây

·         Mức tải cấp tính so với lịch sử vận động

Garmin mô tả acute load là tổng hợp có trọng số của các tải vận động gần đây; Training Readiness cũng sử dụng acute load cùng HRV, thời gian phục hồi và dữ liệu giấc ngủ.

Vì vậy, hai người có cùng HRV và thời lượng ngủ nhưng vừa trải qua khối lượng tập luyện khác nhau có thể nhận được đánh giá phục hồi khác nhau.

Recovery score không đơn giản là cộng bốn chỉ số lại

Cách hiểu quan trọng nhất là recovery score thường được tạo bởi thuật toán tổng hợp, chứ không phải phép cộng đơn giản giữa HRV, nhịp tim nghỉ, giấc ngủ và tải vận động.

Nghiên cứu về các composite health scores trên thiết bị đeo cho thấy các nền tảng thương mại sử dụng nhiều nhóm tín hiệu khác nhau và thường không công bố đầy đủ công thức hoặc trọng số của từng biến trong điểm tổng hợp.

Do đó:

Dữ liệu sinh học → Chuẩn hóa theo mức nền cá nhân → Thuật toán kết hợp → Recovery score

Một nền tảng có thể ưu tiên HRV và nhịp tim nghỉ, trong khi nền tảng khác có thể đưa thêm giấc ngủ, tải vận động, nhịp thở hoặc nhiệt độ. Vì vậy, recovery score giữa các thương hiệu không nên được xem là cùng một thang đo.

Cũng cần phân biệt recovery score với từng dữ liệu thành phần. Điểm số là một bản tóm tắt thuận tiện; HRV, nhịp tim nghỉ, giấc ngủ và tải vận động mới cho biết những tín hiệu nào đang làm thay đổi đánh giá đó.

Nên đọc recovery score cùng các dữ liệu thành phần

Recovery score hữu ích nhất khi được đặt trong bối cảnh mức nền và xu hướng của chính người dùng.

Một điểm thấp chỉ đáng chú ý hơn khi đi cùng những thay đổi có ý nghĩa, chẳng hạn HRV giảm, nhịp tim nghỉ tăng, giấc ngủ kém hoặc tải vận động gần đây cao. Ngược lại, một điểm số đơn lẻ không nên được diễn giải như một kết luận tuyệt đối về trạng thái cơ thể.

Cách đọc thực tế là:

Recovery score → xem HRV → kiểm tra nhịp tim nghỉ → xem giấc ngủ → đối chiếu tải vận động gần đây → đánh giá xu hướng

Garmin cũng nhấn mạnh việc sử dụng trạng thái HRV dựa trên mức nền cá nhân, trong khi Training Readiness kết hợp nhiều yếu tố thay vì dựa vào một chỉ số đơn lẻ.

Nói ngắn gọn, recovery score được tạo từ nhiều tín hiệu chứ không phải một phép đo duy nhất. Bốn nhóm dữ liệu cốt lõi thường gặp là HRV, nhịp tim nghỉ, giấc ngủ và tải vận động; các nền tảng có thể bổ sung thêm nhịp thở, nhiệt độ hoặc stress. Công thức và trọng số cụ thể phụ thuộc vào từng thiết bị, nên giá trị lớn nhất của recovery score nằm ở việc theo dõi xu hướng cá nhân và các tín hiệu đứng phía sau điểm số, thay vì chỉ nhìn vào một con số trong từng ngày.